Portekiz’de Bir Gün
Portekiz’de Bir Gün: Lizbon’u Gezmek İçin Nereden Başlamalı?
Portekiz’e ilk ayağını bastığında insan bi' bocalıyor açıkçası. Haritaya bakıyorsun; Lizbon öyle göz korkutan, devasa bir metropol gibi durmuyor hiç. Hani içinden "Altı üstü bir günde altını üstüne getiririm" diye geçiriyorsun.
Sonra o ilk adımı atıp yürümeye başlıyorsun...
Ve o tok şamar iniyor yüzüne: Mesele mesafe değilmiş meğer. Yokuşlarmış. Hem de öyle böyle değil, dikine dikine sokaklar. 😄 Dümdüz ilerlediğini sanırken, kendini bir anda metrelerce merdiven tırmanırken buluyorsun. Ama işin tesellisi şu; her o nefes kesen tırmanışın sonunda, adama tüm yorgunluğunu unutturan o şahane manzara çıkıyor karşına.
Lizbon’a Geldiysen İlk İş Alfama
Şehri gerçekten hissetmek istiyorsan, rota kesinlikle Alfama olmalı.
Burası şehrin o eski, yorgun ama asil ruhunu hâlâ sırtında taşıyan yer. Daracık, labirent gibi sokaklar, rengarenk ama boyası biraz dökülmüş binalar, pencerelerden sarkan çamaşırlar... Öyle pırıl pırıl, her şeyin yeni olduğu steril bir turist alanı bekleme sakın.
Aksine; biraz eski, biraz dağınık.
Zaten olayı da o ya.
Alfama’nın o ara sokaklarında amansızca dolanmak başlı başına bir aktivite zaten. At haritayı cebine ve kaybol. Kesinlikle kaybol hatta. Çünkü Lizbon’da en güzel enstantaneler hep aramadığın, tesadüfen saptığın köşelerde çıkıyor karşına.
Yokuş yukarı süzüldükçe şehrin pencerelerinden o nefis manzaralar dökülmeye başlıyor önüne. Ve tabii ki meşhur miradourolar (seyir terasları)...
Çekiyorsun altına bir tabure, alıyorsun kahveni eline. Aşağıda uçsuz bucaksız kızıl çatılar, uzakta süzülen Tejo nehri... İnsan bir süre gerçekten lal oluyor, öylece bakakalıyor.
Tramvay 28’e Binmek Güzel Ama...
Lizbon denince herkesin aklına o kartpostallardan fırlayan sarı tramvaylar geliyor, değil mi? Özellikle de meşhur Tram 28.
Görüntü efsane; daracık sokaklardan süzülerek geçen nostaljik vagon... Tam bir görsel şölen.
Ama küçük ve hayat kurtaran bir uyarı: Acayip kalabalık olabiliyor.
Özellikle turist akınının dorukta olduğu saatlerde o tramvaya binmek, romantik bir macera değil; "Acaba cüzdanım hâlâ cebimde mi, sırt çantamı kim çekiyor?" gerilimine dönüşebiliyor. O yüzden daha sabahın körü gibi sakin saatleri yakalamak lazım.
Bir de sırf o tramvaya bindin diye Lizbon’u gördüm sanma sakın. İnsan ineceksin oradan, dalacaksın o daracık sokaklara. Asıl Lizbon taş duvarların arasında saklı çünkü.
Belém Tarafına Geçmeden Olmaz
Merkezden biraz kopup nehir boyunca Belém’e doğru süzüldüğünde şehir bir anda kılık değiştiriyor.
Geniş meydanlar, rüzgarlı nehir yürüyüş yolları ve tarihin o ağırbaşlı yapıları karşılıyor seni.
Jerónimos Manastırı mesela... İlk gördüğün an içinden geçen o kaçınılmaz cümle:
"Bunu insan eliyle nasıl yapmışlar ya?"
Taş işçiliği adeta dantel gibi. Detaylara biraz yakından bakınca binanın neden dünya mirası olduğunu anlıyorsun. Hemen ilerisinde de o meşhur Belém Kulesi var.
Ama açık konuşmak gerekirse; sırf kuleyi görmek için buraya kadar gelmek bana biraz eksik bir plan gibi geliyor. Nehir kenarında o Atlantik rüzgarını yemek, Praça do Império çevresinde aylak aylak yürümek asıl keyif.
Ve tabii ki işin en tatlı, en vazgeçilmez detayı...
Portekiz’e Gelip Pastel de Nata Yemeden Dönülür mü?
Teknik olarak dönebilirsin tabii.
Ama neden kendine böyle bir zulüm yapasın? 😄
Pastel de nata bura topraklarının kralı. Dışı çıtır çıtır, içi mis gibi yumuşak bir krema. Üzerine hafifçe tarçın serptin mi olay bitiyor.
İlk ısırıkta "Fena değilmiş" dersin.
İkincisinde "Bir tane daha mı söylesem?" diye düşünmeye başlarsın.
Üçüncüsünde ise artık işin kontrolden çıktığını ve her ara öğünde bunu arayacağını fark edersin.
Benim tavsiyem: Mümkünse fırından yeni çıkmış, parmak yakacak kadar sıcakken yakala. Yanına da minik bir espresso patlat.
Zaten Portekiz’de kahve kültürü bambaşka bir dünya. Bizim bildiğimiz o koca kupaları unut; burada bardaklar minicik ama verdiği enerji ve lezzet devasa.
Parola: Lizbon'da Acele Etmemek Lazım
Burası insanın içindeki o koşturma genini yavaş yavaş söküp alıyor. Portekiz’in en sevdiğim yanı da bu galiba: Her şeyi saniyesi saniyesine planlamak zorunda değilsin.
Sabah uyanıyorsun, kafana göre çıkıyorsun.
Bir sokak kafesinde soluklanıp kahveni yudumluyorsun.
Aheste aheste yürüyorsun.
Gözüne kestirdiğin bir meydana oturup gelen geçeni kesiyorsun.
Öğlen karnın acıkınca bir yerlere giriyorsun.
Akşamüstü nehir kenarına inip gün batımını izliyorsun.
Eğer eline bir liste alıp "Saat 10.00 burası, 11.15 şurası, 12.30 şu müze" diye askeri nizam koşturursan, Portekiz’in o ruhunu, o gevşek ve huzurlu havasını ıskalarsın. Burası yavaşlamayı seviyor; sen de ayak uydurduğunda anlam kazanıyor.
Lizbon Sadece Merkezden İbaret Değil
İlk gelenler genelde Baixa, Alfama, Chiado ve Belém üçgenine sıkışıp kalıyor. Çok da haksız sayılmazlar, merkez capcanlı.
Ama birkaç günün daha varsa, şehrin o turist kalabalığından uzak yüzlerini de mutlaka yokla.
Campo de Qurique gibi yerel hayatın hâlâ dimdik ayakta olduğu mahallelerde takılabilir, Estrela’nın o sakin parklarında nefes alabilirsin.
Bir de madem kadar geldin, atla trende Sintra’ya git. Lizbon’un o güneşli, hareketli ve bazen yorucu enerjisinden sonra Sintra sana tam anlamıyla masalsı bir film seti gibi gelecektir. Sisli ormanlar, dağların arasına saklanmış devasa saraylar...
Ama buraya mutlaka tam bir gün ayır. Lizbon’la Sintra’yı aynı güne sıkıştırmaya kalkarsan yazık olur, ikisinden de tat alamazsın.
Peki Portekiz Pahalı mı?
Bu soru biraz "Kime göre, neye göre?" meselesi.
Eskiden Avrupalılar için bile ucuz bir cennetmiş buralar ama son yıllarda Lizbon’da işler bayağı değişti, fiyatlar tırmandı.
Yine de "Her yer el yakıyor" demek büyük haksızlık olur.
Turist akınına uğrayan ana caddelerden biraz uzaklaşıp, iki sokak araya girdiğinde tablo hemen değişiyor. Esnaf lokantalarında hem çok daha lezzetli ev yemekleri yiyorsun hem de cüzdanın bayram ediyor. Bazen sırf popüler bir meydanda oturduğun için aynı kahveye iki katı ödediğini fark ediyorsun; o yüzden biraz uyanık olmakta fayda var. 😄
İlk Kez Gidecek Olsam Ne Yapardım?
Eğer bu şehre ilk defa ayak basacak olsaydım, ilk günü asla boğucu planlarla doldurmazdım.
Sabah erkenden Alfama’nın o dik sokaklarında kaybolarak başlardım. Bir miradouroda kahve molası verip şehre yukarıdan selam verirdim.
Öğleden sonra Baixa ve Chiado’ya inip biraz o tarihi caddelerde yürür, oradan da Belém’e geçip manastırı ve nehir kıyısını turlardım.
Günün kapanışını ise kesinlikle Tejo Nehri kenarında, batan güneşin altında yapardım.
Akşam da kendime güzel bir Portekiz yemeği ısmarlar, yanına da yerel bir şarap açardım.
Çünkü Lizbon’un en büyüleyici yanı şu: Gezilecek turistik yerler bittiğinde şehir bitmiyor, aksine asıl o zaman başlıyor.
Son Bir Tavsiye
Yola çıkmadan önce telefonuna 500 tane konum kaydetme.
Hani şu "Burayı da göreceğim, şurada mutlaka check-in yapacağım" listeleri var ya, onları unut. Bütün günü haritaya bakarak geçirirsen, sonunda Portekiz’i değil Google Haritalar'ı gezmiş olursun.
Bırak biraz doğaçlama olsun.
Güzel görünen bir sokağa sap. Sevimli bir kafeye otur. Nehir kenarında hiçbir şey yapmadan sadece rüzgarı hissederek 20 dakika geçir. Bir yere yetişmek zorunda olmadığın, akışına bıraktığın bir gün olsun.
Belki de bu yüzden Portekiz’den dönen herkesin aklında sadece gördüğü yapılar kalmıyor.
Orada hissettiği o hafiflik kalıyor.
İnsanın içinden "Keşke burada biraz daha kalabilseydim" demek geliyor.
Bence Lizbon’un özü, özeti ve kalbi tam olarak bu.
Yorumlar